Rory Hearne

Overall sentiment: -0.03
Back to Debate

I am not sure whether we are speaking on all the leasuithe now.

Sentiment score: -0.24

Ceart go leor. Tá an ghéarchéim tithíochta sna Gaeltachtaí uafásach ar fad. It is time to give a direct role to Údarás na Gaeltachta to deliver affordable housing in the Gaeltacht areas. Táim ag tacú le Conradh na Gaeilge agus grúpaí pobail eile, ar nós Tintéan agus BÁNÚ, agus iad ag lorg cumhachtaí breise don údaras ionas go bhféadfadh sé talamh a cheannach ar mhaithe le tithíocht a sholáthar. It is very clear that the future of the Gaeltacht as an Irish-speaking community and the future of the language itself is in jeopardy as a result of the housing crisis, which is a housing disaster, in the Gaeltacht. What we want to see in proposing these amendments is a shift and a change to give Údarás na Gaeltachta a direct role. Tá todhchaí na Gaeltachta mar phobal Gaeilge á cur i mbaol de bharr an intinn dhiúltach atá ag an Aire agus an Roinn maidir le ceisteanna tithíochta sa Ghaeltacht. Níl an tAire sásta úsaid a bhaint as an gcumhacht atá aige faoi mhír 9 d'Acht na dTithe (Gaeltacht) (Leasú), 2001. Tá an cuma ar an scéal nach bhfuil sé sásta ach an oiread ligean don údarás rannóg tithíochta a bhunú. The authority - Údarás na Gaeltachta - has land in the Gaeltacht, for example in Baile na hAbhann, close to the sewage treatment plant, which could provide a mixture of social and affordable housing and where serviced sites could be developed if the Minister gave sufficient resources and the authority to Údarás na Gaeltachta to develop this land. There seems to be a reason - I do not understand it - that the Department appears to be reluctant to give these powers to Údarás na Gaeltachta. It is time to change that and it is time to give Údarás na Gaeltachta a direct role in delivering housing. Tá talamh ag Údarás na Gaeltachta i mBaile na hAbhann, mar shampla, in aice leis an ionad cóireála séarachais, áit a bhféadfadh sé meascán de thithíocht shóisialta, tithíocht inacmhainne agus suíomhanna le seirbhísí a fhorbairt. Ba chóir don Aire acmhainní a chur ar fáil don údarás idir airgead caipitil agus airgead reatha. Tá talamh ag an údarás sa Rinn i gContae Port Láirge, i nGaoth Dobhair agus i Ráth Chairn a bhféadfaí a fhorbairt le cainteoirí Gaeilge a choinneáil sna pobail Ghaeltachta dá mbeadh an tAire agus an Roinn sásta cead agus maoiniú a thabhairt le rannóg tithíochta a bhunú le go bhféadfadh an t-údarás daoine a fhostú leis an obair a dhéanamh chun pleananna a réiteach, cead pleanála a fháil agus úsáid a bhaint as na scéimeanna atá ag an Roinn tithíochta le tithíocht a sholáthar do chainteoirí Gaeilge sna ceantair Ghaeltachta ina bhfuil an Ghaeilge in úsáid i measc an phobail. In this amendment we are calling on the Minister to give permission to Údarás na Gaeltachta to develop housing and to have a direct role so that people in the Gaeltacht can have a guaranteed delivery of housing.

Sentiment score: -0.04

I want to come back in on this. Fianna Fáil has had a history of developing housing in a very progressive way in the past. This is a time for new initiatives, a time for vision and a time for radical action on the housing crisis, nowhere more so than in the Gaeltachtaí. It is absolutely central that we listen to the organisations on the ground. Tá na heagraíochtaí Conradh na Gaeilge, Tinteán agus BÁNÚ ag lorg an róil sin don údarás. Tá ról láidir á lorg acu a thabharfadh cumhacht tithíochta don údarás. These organisations, Conradh na Gaeilge, BÁNÚ and Tinteán, are looking for Údarás na Gaeltachta to have this role to actually deliver housing. I am in complete agreement with them. We put forward this proposal in our housing plan for the Gaeltachtaí because, at the moment, it is clearly not working and I do not see how the way forward that has been set out can work. As we said, an t-údarás has a huge amount of land and development skills. The Minister talked about skills. The question is why it cannot develop further skills. It has skills in development and can develop further skills in housing. If we are really visionary, why could it not, for example, be developing modular home factories and developing skills in the areas that would give people employment and build housing? Why do we have to limit what it can do when people are looking for this? It seems to me that there is a conservatism here, a reluctance to actually allow an t-údarás to do what it could be doing, which would actually offer the Gaeltachtaí a future in terms of developing housing themselves and having that power. The Gaeltacht Act 2012 states that Údarás na Gaeltachta may implement initiatives in the Gaeltacht. I will come back on that.

Sentiment score: 0.04

An féidir liom teacht isteach?

Sentiment score: 0.00

Cén fáth?

Sentiment score: 0.00

I will not get caught with that one again.

Sentiment score: 0.00

Tairgim leasú Uimh. 11: Ar leathanach 13, idir líne 3 agus líne 4, an méid seo a leanas a chur isteach: " "(7A) Féadfaidh an tÚdarás talamh a cheannach, tithíocht a fhorbairt agus láithreáin sheirbhísithe a dhíol chun tithíocht a sholáthar sa Ghaeltacht.".

Sentiment score: 0.00

Tairgim leasú Uimh. 12: Ar leathanach 13, idir líne 3 agus líne 4, an méid seo a leanas a chur isteach: “ “(7A) Tabharfaidh an tÚdarás tosaíocht do thithe inacmhainne a sheachadadh é féin sa Ghaeltacht.”.

Sentiment score: 0.00

Tairgim leasú Uimh. 13: Ar leathanach 13, idir líne 3 agus líne 4, an méid seo a leanas a chur isteach: “ “(7A) Ceadófar don Údarás tithe folmha agus tréigthe a cheannach go héigeantach sa Ghaeltacht ar mhaithe lena n-úsáid chun tithíocht inacmhainne a sholáthar.”.

Sentiment score: 0.00