Is mór an onóir dom seasamh anseo sa Dáil inniu chun labhairt faoi ábhar atá an-ghar do mo chroí agus do chroí an náisiúin, is é sin, ár dteanga náisiúnta, an Ghaeilge. Agus muid i lár Sheachtain na Gaeilge, cuirfidh mé tús le mo chuid cainte trí comhghairdeas a dhéanamh le Conradh na Gaeilge agus le gach duine atá bainteach le heagrú na féile iontaí seo. Bliain i ndiaidh bliana, tugann sí spreagadh ollmhór dúinn ar fad. Ní sraith imeachtaí atá i Seachtain na Gaeilge amháin, áfach; is meabhrúchán í ar cé muid mar phobal agus ar ár stair, ár gcultúr agus ár bhféiniúlacht. Deirtear, “Tír gan teanga, tír gan anam”. Tá an fhírinne sin le brath inár dtimpeallacht gach lá. Nuair a labhraíonn muid Gaeilge, tá muid ag coinneáil naisc beo lenár sinsear. Ag an am céanna, tá muid ag cruthú todhchaí nua do na glúnta atá le teacht. Is teanga bheo bhríomhar nua-aimseartha í an Ghaeilge. Caithfidh muid a bheith ionraic sa Seomra seo. Ní leor ceiliúradh a dhéanamh ar an nGaeilge ar feadh coicíse gach Mí an Mhárta agus dearmad a dhéanamh uirthi den chuid eile den bhliain. Mar reachtóirí agus mar Theachtaí Dála, tá dualgas ríthábhachtach orainn an teanga a chosaint, a chaomhnú agus a chothú i ngach gné den saol poiblí. Ní mór dúinn ceannaireacht a ghlacadh. Má theastaíonn uainn go mbeidh an pobal ag labhairt na Gaeilge, caithfidh muid í a labhairt agus a chur chun cinn anseo ar dtús. Ina theannta sin, caithfidh muid aird ar leith a thabhairt ar na ceantair Ghaeltachta. Tá na pobail sin faoi bhrú ollmhór. Tá géarghá tithíochta iontu a chuireann isteach go mór ar theaghlaigh óga atá ag iarraidh fanacht ina gceantair dhúchais agus a gcuid paistí a thógáil le Gaeilge. Muna gcosnaíonn muid na pobail seo, agus má ligeann muid do na Ghaeltachtaí titim as a gcéile, beidh buille marfach tugtha don teanga. Teastaíonn tacaíochtaí praiticiúla uathu, ní briathra beaga. Teastaíonn infheistíocht dháiríre i gcúrsaí oideachais agus fostaíochta ach, thar aon rud eile, i dtaobh na tithíochta. Ar ndóigh, tá ról lárnach ag an gcóras oideachais d’fhorbairt na teanga amach anseo. Feiceann muid an t-éileamh ollmhór atá ar Ghaelscoileanna agus Gaelcholáistí ar fud na tíre. Teastaíonn ó thuismitheoirí go mbeidh Gaeilge ag a gcuid páistí. Caithfidh an Rialtas a chinntiú go bhfuil na hacmhainní cuí ar fáil do scoileanna seo agus a dhóthain múinteoirí cáilithe chun freastal ar an éileamh seo. Caithfidh muid an grá don teanga a chothú sna daoine óga ionas nach ábhar scoile amháin a bheidh inti ach cuid lárnach dá ngnáthshaol sóisialta. Dá bhrí sin, agus muid ag ceiliúradh Sheachtain na Gaeilge, is mian liom teachtaireacht a chur amach chuig muintir na hÉireann ar fad. Ná bítear eaglach an teanga a úsáid. Mar a dúirt an seanfhocal, “Is fearr Gaeilge bhriste na Béarla cliste”. Más cúpla focal atá ag daoine, molaim dóibh iad a úsáid gan náire. Abairtear “Go raibh maith agat”, “Slán”, nó “Maidin mhaith” sa siopa, san ionad oibre nó ar an tsráid. Tosaíonn athrú mór náisiúnta le céimeanna beaga pearsanta. Déanaimis rún daingean inniu nach mbeidh an Ghaeilge ina maisiúchán do laethanta saoire náisiúnta ach ina teanga bheo inár dtithe, pobail agus i nDáil Éireann go háirithe. Bainimis sult as Seachtain na Gaeilge agus leanaimis ar aghaidh leis an obair thábhachtach seo don bhliain ar fad.

Sentiment score: -0.07