Ba mhaith liom tosú agus leanúint ar aghaidh le rud a dúirt an Teachta Ó Cearúil ansin faoin láidreacht a bhaineann leis an nGaeilge inniu. Is maith an rud é sin, ach bhí mé chun scéal gairid a insint faoi chara liom, Seán Ó Tuathail. Is múinteoir é agus mac leis an iarTheachta Breandán Ó Tuathail, a fuair bás cúpla seachtain ó shin. Ar dheis Dé go raibh a anam. Bhí mé ar an tsráid ar an nguthán le AXA. Bhí mé ag déanamh rud éigin leis an nguthán leis agus ag fanacht ar an bhfear teacht ar ais chugam. Tháinig Seán suas chugam. Labhraímid as Gaeilge de ghnáth. Bhíomar ag labhairt as Gaeilge le chéile nuair a tháinig an fear ó AXA ar ais ar an nguthán. Bhí orm dul ar ais go dtí an glaoch gutháin. Bhí an fear in AXA ag obair i nDoire agus lean sé ar aghaidh leis an gcomhrá liom as Gaeilge. Fiú go raibh sé ag obair ar son comhlachta agus i nDoire, bhí sé in ann leanúint ar aghaidh leis an gcomhrá as Gaeilge. Sin an láidreacht a bhaineann leis an nGaeilge. Sin an nádúrthacht a bhaineann leis an nGaeilge. Sin an rud ba cheart dúinn a bheith ag féachaint air ionas go mbeidh an teanga sin in ann a bheith nádúrtha do gach aon duine in Éirinn. Sin an fáth go bhfuilimid ag déanamh an méid sin oibre maidir leis an nGaeilge. Cuirim fáilte roimh an méid tacaíochta agus infheistíochta atá déanta ag an Rialtas seo sa Ghaeilge agus seirbhísí Gaeilge. Tá an t-ádh orainn go bhfuil rudaí cosúil le TG4 agus Raidió na Gaeltachta ar fáil againn ionas go mbeidh daoine in ann éisteacht leis an nGaeilge, breathnú ar an nGaeilge agus an Ghaeilge a chloisteáil an t-am ar fad. Rud a bhaineann leis sin ná an fhógraíocht agus go mbeadh 20% den fhógraíocht ó aon chomhlacht Stáit as Gaeilge ar na meáin cosúil le TG4 agus Raidió na Gaeltachta, ach go háirithe ar RTÉ agus na meáin eile. Sin rud thar a bheith tábhachtach i mo thuairim féin, go gcloiseann gnáthdhaoine - nach labhraíonn Gaeilge gach lá agus nach bhfuil mórán Gaeilge acu - an Ghaeilge gach lá. Cloiseann siad an Ghaeilge ar an raidió, feiceann siad an Ghaeilge ar an teilifís agus san fhógraíocht eile ar bhusanna agus áiteanna eile. Sin rud thar a bheith tábhachtach. Má táimid ag iarraidh an Ghaeilge a dhéanamh níos nádúrtha dúinn go léir, caithfimid féachaint ar rudaí cosúil leis sin. Ag an am céanna, ba mhaith liom cúpla focal a rá faoin nGaeloideachas freisin. Tá níos mó ná 20,000 páiste cláraithe i nGaelscoileanna ar fud na tíre. Tá 250 Gaelscoil, ach níl ach 70 Gaelcholáiste. Caithfimid dul go dtí áit a bhfuil seans ag gach aon pháiste in Éirinn a chuid oideachais a dhéanamh trí Ghaeilge. Sin rud deacair. Is cinnte go bhfeicim an deacracht a bhaineann leis sin ó thaobh mhúinteoirí, scoileanna agus araile. Rud níos tábhachtaí fós ná sin ná, má tá páiste i nGaelscoil, ba cheart go mbeadh an seans ag an bpáiste sin leanúint ar aghaidh leis an nGaeloideachas i nGaelcholáiste. Níl an rogha sin ar fáil ag gach aon pháiste i nGaelscoil in Éirinn faoi láthair. Mar shampla, i mo Dháilcheantar féin i nDún Laoghaire, deir Julian de Spáinn liom cé go bhfuil níos mó daoine i mBaile na Manach, mar shampla, ag labhairt Gaeilge gach lá ná aon áit eile sa tír taobh amuigh den Ghaeltacht, níl ach dhá Ghaelscoil againn i nDáilcheantar Dhún Laoghaire. Bhí Gaelscoil Laighean i nGráinseach an Déin, ach tá sé imithe go dtí suíomh in Mount Anville. Tá Scoil Lorcáin agus Gaelscoil Phádraig i mBaile Breac ann. Níl ach dhá Ghaelscoil ann dúinn. Is féidir i bhfad níos mó a dhéanamh ar thaobh an Ghaeloideachais ná atá á dhéanamh againn anois. Caithfimid níos mó a dhéanamh ionas go mbeidh rogha ag gach teaghlach agus ag gach páiste a chuid oideachais a dhéanamh trí Ghaeilge. Maidir le nádúrthacht na Gaeilge, tá fadhbanna fós ag daoine a bhfuil a n-ainmneacha trí Ghaeilge déileáil le comhlachtaí príobháideacha – ní leis an Stát. Tá a fhios agam go bhfuil ceart ag gach aon duine maidir leis an Stát agus déileáil leis an Stát a chuid gnó a dhéanamh trí Ghaeilge, agus is maith an rud é sin, ach ní amhlaidh atá sé má tá tú ag déileáil leis na mbanc, mar shampla. Táimse i mo chónaí i nDún Laoghaire agus fiú nach bhfuil m'ainm as Gaeilge, úsáidim "Dún Laoghaire" sa seoladh an t-am ar fad. Tá síneadh fada ar an "u" in nDún Laoghaire. Má dhéanaim iarracht é sin a úsáid leis na bainc, ní oibríonn sé. Fiú go bhfuilimid ag déanamh rudaí ó thaobh fógraíochta agus ó thaobh daoine a bheith in ann gnó a dhéanamh leis an Stát as Gaeilge - is maith iad na rudaí sin - tá fadhbanna fós ag daoine atá ag úsáid focail Ghaeilge ná ainmneacha Gaeilge agus iad ag déanamh a gcuid gnó le comhlachtaí príobháideacha. Caithfimid obair a dhéanamh ar an ábhar sin freisin.

Sentiment score: -0.25