Tír gan teanga, tír gan anam. A country without a language is a county without its soul. Is ráiteas fíorthábhachtach ó Phádraig Mac Piarais, a bhfuil dealbh de thuas sa Ghailearaí anseo, é sin. Tá athbheochan nua ar an nGaeilge ar siúl faoi láthair. Tá borradh mór faoin nGaeilge. Tá dearcthaí agus meonta fhíordhearfacha ann ina leith ach is a mhalairt a fheictear ón Rialtas. Tá sé an-difriúil ar fad. Tá an Rialtas gan meon neamhspleáchais. I go leor bealaí, tá a mheon bunaithe ar an tseoinínteacht agus ar neamhaird ar an nGaeilge, ár dteanga náisiúnta. Déanann an Rialtas neamhaird ar thobar na Gaeilge, the well, spring or fountain of our language, the Gaeltacht, atá i ngéarchéim nó in crisis faoi láthair. I bhfocal Mháirtín Ó Cadhain, tá an Ghaeltacht ar nós chúinne an ghiorria ag fanacht leis an speal. To use the metaphor of an scríbhneoir, Máirtín Ó Cadhain, the Gaeltacht has been reduced by neglect and bad Government policy to become a mere hare's corner left precariously in the meadow waiting for the scythe. Caithfimid polasaithe a athrú chun muintir na Gaeltachta a choimeád ina bpobail dhúchasacha féin, chun ligean dóibh cead pleanála a fháil agus chun tithíochta a chur ar fáil do mhuintir áitiúil na Gaeltachta, atá á bánú faoi láthair. Mar sin, tá meas mór ag dul chuig na gníomhaithe ón eagras BÁNÚ a bhí taobh amuigh de na geataí seo inniu. Mholfainn go mór do dhaoine dul amach ar na sráideanna faoi na ceisteanna sin, mar a chonaiceamar i mBéal Feirste agus i mBaile Átha Cliath maidir leis an Dream Dearg agus a leithéid. Is é an Ghaelscolaíocht nó Irish-medium education mo chúlra. Níl ach 6% ag freastal ar oideachas Gaelscolaíochta faoi láthair. Tá tascfhórsa ag an Rialtas ach cad é an sprioc? An é 7%, 8%, 9% nó 10% an sprioc? An bhfuil 16%, 26% nó 36% i gceist? Níl a fhios ag éinne. Ba mhaith liomsa 100% a fheiscint. What is the Government's target for children to be given the gift of an Irish-medium education? Níl a fhios ag éinne céard é an sprioc sin. Is géarchéim eile í an líon daltaí a bhfuil díolúintí ón nGaeilge acu. In 1999, bhí díolúine ag 2.5% ach, in 2023, bhí sé tar éis léim go 13.5%. A huge number of secondary school children, 55,660, are now receiving exemptions from learning the language. This crisis needs to be addressed. A change of approach is needed. Caithfear an bronntanas seo, an dátheangachas, a thabhairt do gach uile dhalta in Éirinn. Ag an tríú leibhéal, tá gluaiseacht iontach ar siúl. Tá borradh nua faoin nGaeilge agus tá spéis ag na mic léinn í a chur chun cinn. Tá polasaí an Rialtais i leith na Gaeilge ag an tríú leibhéal scannalach. Níl mórán deiseanna ag mic léinn leanúint ar aghaidh le hoideachas trí Ghaeilge. Caithfimid i bhfad níos mó tacaíocht a thabhairt do na cumainn Ghaeilge, na heagrais Ghaeilge agus na daoine atá ag obair ar son ár dteanga náisiúnta. Caithfimid bealaí Thír na mBascach agus na Breataine Bige a leanúint. Tá an Ghaeilge anseo do chách in Éirinn. Caithfimid tacaíocht a thabhairt dóibh siúd atá ag iarraidh an Ghaeilge a chur chun cinn agus í a labhairt. Mar a dúirt Pádraig Mac Piarais, "Ní tír go teanga" agus "Tír gan teanga, tír gan anam". Is í sin an fhírinne lom.

Sentiment score: -0.09