Joe Neville

Overall sentiment: -0.16
Back to Debate

Chuala mé an focal “faitíos” ón Teachta Farrell. D’úsáid sí an focal sin. Sin an focal a bhfuilim ag smaoineamh faoi anois agus mé ag caint as Gaeilge. My Irish would not be as good as many people’s Irish. I did not get the opportunity to go to the Gaelscoil in Leixlip growing up, but I did go to the Gaeltacht. I actually got to learn quite a bit of Irish afterwards. I try to use it when I can. I am going to speak about access to Irish-speaking schools in our area. Ceapaim go bhfuil sé an-tábhachtach. Mar a dúirt mé, ní raibh an seans agam dul go dtí Gaelscoil, agus fós is fadhb mhór í sin. Chuaigh mé go dtí an Ghaeltacht agus ansin bhí mé ag caint is ag caint, agus fós ceapaim go bhfuil sé tábhachtach a bheith ag caint as Gaeilge nuair atá an seans ann. Nuair atá mé ag éisteacht le daoine cosúil leis an Teachta Shane Moynihan, táim in ann Gaeilge iontach a chloisteáil. Ceapaim gur cóir go mbeadh an seans céanna ag gach duine agus gach páiste in Éirinn agus a fhaigheann go leor daoine i rith na tíre anois. Ceapaim go bhfuil Seachtain na Gaeilge an-tábhachtach ar fad. Is deis í le haghaidh daoine nach mbíonn ag úsáid Gaeilge. Le haghaidh cúpla seachtain, tá an seans acu an Ghaeilge a úsáid. Ceapaim go mbeidh an seans againn Seachtain na Gaeilge a athrú go dtí mí na Gaeilge. Ceapaim go mbeidh sé sin ag tarlú i gceann cúpla bliain. Molaim an obair atá déanta ag daoine sna Gaelscoileanna agus sna Gaelcholáistí inár bpobal. Tá siad ag tabhairt deis do na daoine óga atá ina gcónaí taobh amuigh den Ghaeltacht – cosúil liom nuair a bhí mé óg, cé nach raibh seans agam – an teanga a labhairt gach lá. Díreoidh mé ar cheist a bhaineann le hoideachas trí Ghaeilge. Más mian le tuismitheoirí nó páistí rochtain a fháil ar a gcuid oideachais trí Ghaeilge, ba chóir an deis sin a thabhairt dóibh. I mo Dháilcheantar, Cill Dara Thuaidh, tá fás daonra tagtha le blianta anuas. Mar thoradh air sin, tá éileamh níos airde ar áiteanna scoile feicthe againn. Tá tuismitheoirí ar mian leo a bpáistí a chur go Gaelscoil nó Gaelcholáiste, agus tá sé i bhfad níos deacra dul go Gaelcholáiste nó Gaelscoil, ach tá fós fadhb againn leis na Gaelscoileanna. Tá cúig Ghaelscoil agus dhá Ghaelcholáiste i gCill Dara Thuaidh. Dúirt tuismitheoirí liom an tseachtain seo caite go bhfuil a páiste Uimh. 29 ar liosta amháin, agus Uimh. 15 ar liosta eile chun áit a fháil i nGaelscoil i Léim an Bhradáin agus Maigh Nuad. Níl sé sin ceart. Caithfimid níos mó ranganna Gaelscoile agus Gaelcholáiste a fháil. Tá sé an-tábhachtach go mbeidh an deis ag aon pháiste ar mian leis nó léi foghlaim trí Ghaeilge é sin a dhéanamh. Beidh a lán daoine ag rá an rud céanna, “Tír gan teanga, tír gan anam”. Tá seans againn é sin a athrú. Tá Wales agus áiteanna eile in ann an teanga a thabhairt ar ais, agus beimid in ann an rud céanna a dhéanamh, ach caithfidh sé tosú ar dtús sa chóras oideachais. Caithfimid seans ceart a thabhairt do gach duine atá ag iarraidh teacht go dtí Gaelscoileanna. Tá mé ag rá anois go gcaithfimid é sin a dhéanamh. An rud is tábhachtaí ná go mbeidh seans ag gach éinne an Ghaeilge a labhairt. Má tá an seans againn, caithfimid í a úsáid. Gabhaim buíochas le gach duine a d’éist liom. Níl mo Ghaeilge chomh maith le gach duine eile, ach fós tá mé ag cleachtadh. Sin cad atá mé ag rá. Caithfimid seans a thabhairt do gach duine atá ag iarraidh é sin a dhéanamh.

Sentiment score: -0.16