I ndáiríre, níl scéal iontach ag titim amach sa tír seo mar gheall ar an nGaeilge. Tá sé ag éirí níos measa bliain i ndiaidh bliana mar gheall ar na príomhrudaí atá i gceist. Táim ag caint faoin líon daoine atá ag caint na Gaeilge go laethúil sa Ghaeltacht. I mo thuairim, is é sin an príomhchuspóir gur cheart a bheith ag aon rialtas. Tá líon na ndaoine atá ag caint na Gaeilge go laethúil ag titim bliain i ndiaidh bliana. Is í an Ghaeltacht an tobar atá ann. Nuair a bhíonn pobal Gaeltachta ann, bíonn an Ghaeilge níos doimhne agus níos saibhre. Ní hionann Gaeltacht agus líonra Gaeilge. Caithfimid díriú ar conas gur féidir linn cur leis an líon daoine atá ag caint Gaeilge go laethúil sa Ghaeltacht ar an gcéad dul síos. Mar gheall ar thithíocht, is ceann de na príomhfhadhbanna atá ann ná nach bhfuil go leor tithe sa Ghaeltacht le haghaidh daoine óga atá ag iarraidh clann a thógáil ann. Dúirt mé é seo leis an Aire cúpla bliain ó shin. Ba cheart go mbeadh an Rialtas ag tógáil eastáit tithíochta sa Ghaeltacht. Tá go leor de na Gaeltachtaí - labhair mé faoi Ráth Chairn, An Spidéal, An Rinn agus Baile Bhuirne - in aice le bailte móra nó cathracha. Tá go leor daoine sna bailte móra agus cathracha sin ag iarraidh a gclanna a thógáil le Gaeilge. Ba mhaith leo dul amach go dtí an Ghaeltacht agus é sin a dhéanamh ach níl tithe le fáil dóibh. Tá seans ag an Aire eastáit tithíochta a thógáil iontu chun go mbeadh na tithe sin ar fáil. Chonaiceamar protests taobh amuigh de gheataí Theach Laighean inniu. Bhí daoine óga ón nGaeltacht agus ón bhfeachtas BÁNÚ ag iarraidh cur in iúl don Rialtas nach bhfuil sé féaráilte dóibh nach bhfuil siad in ann teach a fháil ina gceantair féin. Ní fheicim aon réiteach ar an scéal seo ag teacht ón Rialtas. Is é an dara rud chun cur leis an nGaeilge na Gaelscoileanna. Nuair a tháinig an tAire isteach sa Teach seo, bhí níos mó páistí ag freastal ar Ghaelscoileanna ná mar atá inniu. Tá an tAire 20 bliain anseo, an bhfuil? Tá sé beagnach 20 bliain anseo. Bhí níos mó páistí ag freastal ar Ghaelscoileanna 20 bliain ó shin ná mar atá inniu. Nach bhfuil sé seo dochreidte? Is é sin an tslí is éasca chun an Ghaeilge a thabhairt don chéad ghlúin eile mar ní bhíonn siad ag foghlaim na Gaeilge. Bíonn siad cosúil le sponge. Bíonn an teanga ag dul iontu gan aon strus ná aon fhadhb ar chor ar bith. Cén fáth go bhfuil cúlú ann mar gheall ar réiteach atá chomh héasca sin? Is é sin an dara rud. Muna bhfuil an Rialtas sásta cur leis an méid Gaelscoileanna atá ann, ní bheadh muid ag cur leis an líon daoine le Gaeilge líofa sa tír seo. Is é an chéad rud eile ná stádas. Muna bhfuil stádas cuí ag an nGaeilge sa tír seo, ní bheidh daoine ag tabhairt aird uirthi. Is é an t-aon dea-scéal atá ann mar gheall ar an nGaeilge anois ná na meáin shóisialta. Nuair a bhreathnaíonn tú ar Twitter, TikTok ná na meáin shóisialta eile, feiceann tú domhan saibhir nua láidir ann mar gheall ar an nGaeilge. Ba cheart go mbeadh an Rialtas ag cur leis an stádas. Chun é sin a dhéanamh, caithfear seirbhísí a bheith ar fáil i nGaeilge sa Ghaeltacht agus sa Ghalltacht. Má chuireann daoine glaoch ar sheirbhísí Stáit, de ghnáth ní bhíonn duine le Gaeilge ar an taobh eile den líne chun aon rud a fhreagairt. Caithfidh an Rialtas cur leis an stádas. Chun é sin a dhéanamh, caithfear infheistíocht a bheith ann. Mar gheall ar na pleananna, tá plean nua ann agus cuirim fáilte roimhe sin ach, i ndáiríre, theip ar an bplean deireanach. Níor chuir an Rialtas an plean deireanach i bhfeidhm ar chor ar bith. Ní fiú plean nua a bheith ann muna bhfuil an Rialtas chun é a chur i bhfeidhm i gceart. Ciallaíonn sé sin go gcaithfidh an toil agus an t-airgead a bheith ann. Ní fheicim é sin. Más maith leis an Aire legacy ceart a fhágáil ina dhiaidh, ba chóir go ndéanfadh sé rud éigin mar gheall ar thithíocht sa Ghaeltacht agus rud mar gheall ar scoileanna lán Ghaeilge agus go gcuirfeadh sé leis an stádas.

Sentiment score: -0.15