Rory Hearne

Overall sentiment: 0.01
Back to Debate

Tá ríméad orm an deis seo a fháil chun labhairt ar Sheachtain na Gaeilge. Nílim líofa ach, cosúil lena lán daoine, táim ag déanamh iarracht mhór chun an Ghaeilge a fhoghlaim arís mar tá Gaeilge i mo chroí. Tá ár dteanga dhúchais ag fás arís. Tá sé istigh i gcroíthe a lán daoine ar fud na tíre. Tá a lán daoine ag déanamh iarracht mhór leis an nGaeilge sa tseachtain seo. Tá sé tábhachtach dom dul lasmuigh de mo comfort zone ó am go ham, faoi mar atáim ag déanamh anois. Tá dúthracht ag mo pháirtí, na Daonlathaithe Sóisialta, an teanga náisiúnta a fhorbairt, a chosaint agus a athbheochan. Tugaimid aird ar leith ar réigiúin agus pobail Ghaeltachta. Tacóimid leo go praiticiúil, go háirithe de bharr go bhfuil go leor acu faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíochta riamh anall. I gceann cúpla mí, beidh Míde Nic Fhionnlaoich ina hionadaí orainn i bhfothoghchán Ghaillimh Thiar. Is as Gaeltacht Chonamara ó dhúchas í. Beidh sí ina guth láidir dá pobal agus tá a fhios ag Dia go bhfuil ceann de dhíth orthu. Tá faillí eacnamaíochta á déanamh ar na ceantair Ghaeltacht den chuid is mó. Is existential threat don teanga iad na fadhbanna atá roimh na ceantair seo. Aithnímid go bhfuil cónaí ar chainteoirí Gaeilge i gcathracha agus fud fad na tíre ach ní mór aird ar leith a thabhairt ar cheantair Ghaeltachta. Gan ceantair Ghaeltachta agus gan áiteanna ina n-úsáidtear an Ghaeilge mar chuid den saol laethúil, níl aon todhchaí ag an teanga. Ní hé ganntanas post an t-aon fhadhb. Fiú dá mbeadh poist ann do chainteoirí dúchais Gaeilge, an mbeadh siad in ann tithe a fháil? Tá géarchéim tithíochta na gceantar Gaeltachta ag cur todhchaí na Gaeilge mar theanga bheo i mbaol. Nuair a d'fhéach mé an mhí seo caite, bhí deich dteach le fáil ar cíos i gConamara ar Daft.ie agus bhí 573 ar fáil ar Airbnb. Tá iallach á chur ar dhaoine óga imeacht. De réir the 1 million homes project, tá gá le 12,000 teach i gceantair Ghaeltachta. Sa chlár Rialtais, tá gealltanas go n-oibreofar le hÚdarás na Gaeltachta "chun a chinntiú go bhfuil dóthain seirbhísí tithíochta agus seirbhísí pobail ar fáil i bpobail Ghaeltachta." Faoi na dlíthe reatha, is féidir le hÚdarás na Gaeltachta infreastruchtúr a fhorbairt, dul i mbun forbairt eacnamaíochta agus seirbhísí a sholáthar thar ceann comhlachtaí Stáit eile sa Ghaeltacht. Roimh olltoghchán 2024, gheall na Daonlathaithe Sóisialta go gcruthófaí beartas náisiúnta do phleanáil tithíochta agus forbairt i gceantair Ghaeltachta agus cumhachtaí soiléire a thabhairt d'Údarás na Gaeltachta maidir le tithíocht. Tá aitheantas ón Roinn tithíochta ag teastáil ó Údarás na Gaeltachta ionas gur féidir leis iarratas a dhéanamh ar airgead faoin scéim ready to build. Ansin, is féidir leis na seirbhísí riachtanacha a sholáthar ar thalamh atá ina sheilbh aige nó a cheannaíonn sé. Ansin, is féidir leis an údarás suímh a dhíol faoi théarmaí na scéime ready to build le teaghlaigh a labhraíonn Gaeilge ar mhian leo maireachtáil i gceantair Ghaeltachta. Tá na freagraí ar na fadhbanna ar eolas cheana féin. Ní cóir dúinn a thuilleadh ama a chur amú.

Sentiment score: 0.01