Shónagh Ní Raghallaigh

Overall sentiment: -0.10
Back to Debate

Seoladh pobalbhreith nua an tseachtain seo ina léiríodh dearcadh dearfach i leith na Gaeilge, go háirithe i measc an aosa óig. Deir 74% dóibh siúd idir 25 agus 34 gur mhaith leo feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge. Tá dúil ann don Ghaeilge i measc an phobail. Tá gluaiseacht láidir againn ag obair chun ár gcultúr Gaelach a chur chun cinn, a bhfianaise sin i líon na ndaoine a d’fhreastail ar an agóid ar son cearta teanga an samhradh seo caite. Cinnte, níl ach fás tagtha ar an ngluaiseacht sin ó toghadh Catherine Connolly mar Uachtarán na tíre. Tá aitheantas le thabhairt freisin do leithéidí Kneecap agus na cailíní ó An Chéad Ghlúin Eile, agus an tionchar atá acu i dtaobh ár dteanga a chur chun cinn. Is údar dóchais é seo ar fad ach ag deireadh an lae ní féidir linn a bheith ag brath ar chosmhuintir na tíre amháin chun an Ghaeilge a shlánú. Teastaíonn tacaíocht structúrach. Faoi láthair, níl ach spadántacht le brath ón Rialtas seo i leith ár gcéad teanga náisiúnta. Tá an Rialtas ina chodladh fad is atá deis millteanach os ár gcomhair. Ní raibh an leibhéal céanna dea-thola riamh i stair an Stáit i measc an phobail. Caithfidh an Rialtas an deis a thapú. Tá fadhbanna móra ar ghá dul i ngleic leo. Mar shampla, maidin inniu sa choiste Gaeilge chuala muid ó dhaoine óga atá ag iarraidh a gcuid saolta a chaitheamh i nGaeilge ach nach bhfuil in ann rochtain a fháil ar sheirbhísí bunúsacha ón Stáit trí mheán na Gaeilge. Tá géarchéim tithíochta againn sa Ghaeltacht agus gan aon phlean ag an Rialtas chun soláthar tithíochta a chinntiú do Ghaeilgeoirí dúchasacha. Tá na mílte páistí ag fáil díolúintí ón nGaeilge chuile bhliain, agus gan an Rialtas fiú sásta a admháil gur fadhb í sin, gan trácht ar phlean a bheith aige chun déileáil leis seo. Chuile bhliain, tá teaghlaigh gur mhaith leo oideachas a fháil trí mheán na Gaeilge dá bpáistí nach bhfuil fáil acu air; an cheart oideachas lán-Ghaeilge a fháil á shéanadh ag an Rialtas de bharr ceall infheistíochta. Níl Gaelcholáiste i ngach chontae sa tír seo faoi láthair. Tá iallach á chur ar dhaltaí gur mhaith leo leanúint lena gcuid oideachas i nGaeilge freastal ar mheánscoil Bhéarla de bharr nach bhfuil Gaelcholáiste ina gceantar. Nuair atá an meánscoil críochnaithe acu, níl an dara rogha ag daoine óga ach iompú ar an mBéarla ag an tríú leibhéal toisc nach bhfuil soláthar dóthanach do chúrsaí i nGaeilge ar fáil. Níl comparáid idir an maoiniú a fhaigheann eagrais Ghaeilge agus eagrais cosúla a fheidhmíonn trí Bhéarla. An t-aon áit inar léirigh an Rialtas uaillmhian ná nuair a leag sé síos sprioc go mbeadh 20% den seirbhís phoiblí inniúil le Gaeilge agus tá ag teip air na céimeanna cuí a thógáil chun dul chun cinn a dhéanamh ar an sprioc sin. Mar sin, agus muid ag ceiliúradh Sheachtain na Gaeilge, impím ar an Rialtas grá a thaispeáint don Ghaeilge agus a mheon a athrú chun a thuiscint gur seoid seachas ualach í an teanga bheo seo atá againne.

Sentiment score: -0.10