Nach bhfuil an t-ádh dearg orm a bheith ag caint ag deireadh an chomhrá seo. Bhí mé ag éisteacht le go leor daoine a bhí ag caint sa Teach seo. Aontaím le go leor rudaí a bhí le rá acu. Is gá dom buíochas a gabháil leis na lads a bhí san audiovisual room inniu. Bhí siad go hiontach. Tá brón orm nach raibh mé ann don rud ar fad - bhí mé sa choiste. Gabhaim buíochas le Pádraig as a chabhrú. Táim i ngrúpa WhatsApp darb ainm “Gaeilge Policy” le Pádraig Ó Tiarnaigh, Julian de Spáinn agus Aodhán Ó Deá. Dá mbeadh leath den bhród agus fuinnimh atá ag na leaids sin sa Rialtas, bheadh gach duine ag labhairt Gaeilge sa tír seo. Nílim ag rá aon rud seafóideach ansin. Le bheith ionraic, tá an t-ádh orm. Is file í mo dheirfiúr. Nuair a bhí mé 15 bliana d’aois, dúirt sí liom nach labhróimid i mBéarla. Muna raibh an seans sin agam, ní bheadh aon Ghaeilge agam. Bhí mé i scoil lánBhéarla don mheánscoil. Rinne mé an coláiste trí Bhéarla. Táim ag obair ar Bhille le Pádraig Ó Tiarnaigh agus le Gaeloideachas. Tá mé díreach ag cur ceiste ar an Rialtas. Ba chóir don Aire Stáit na daoine a bhunaigh an Stát seo a shamhlú - na fir agus na mná. Dá mbeadh siad ag smaoineamh níos mó ná 100 bliain níos déanaí go mbeadh laghdú ar líon na ndaoine atá ag déanamh oideachas trí Ghaeilge, they would be turning in their graves. Is í an Ghaeilge páirt dár gcultúr agus de shaol na ndaoine sa Ghaeltacht. I always have the analogy for any event in Irish, of the purebreds in the Harry Potter world, who would be the people from the Gaeltacht, and then these mudbloods like me who learned Irish. It is sad but unless I become like my sister and much more intelligent when it comes to linguistics, I will never reach the level of Irish they have but the acceptance they have of my Irish is pure love and pure passion. I hear many people apologise for their level of Irish here. No one wants to hear them apologise. They want to hear people use it. One of the first things that these gentlemen outlined in their demonstration of what we can do as Teachtaí Dála was ár gcuid Gaeilge a úsáid chomh minic agus gur féidir linn. I really like to see Members of this House use it and always try to do it at the start and end of my speeches. That is all it is. It is the cúpla focal an t-am ar fad because that has an avalanche effect. I will get back to the cúrsaí tithíochta sa Ghaeltacht, bhí mé ag smaoineamh faoi go leor rudaí ansin. The solutions are there. The two Bills, including the Údarás na Gaeltachta (Amendment) Bill 2024, and the future Bill coming from the Government, need to have a fire put under them. We need to meet people from the Gaeltacht. Even in Baile Átha Cliath thuaidh, tá a lán daoine ann ag iarraidh Gaeilge a fhoghlaim agus a dhéanamh sa bhunscoil, sa mheánscoil agus sa choláiste ar an tríú leibhéal, ach níl an seans ann. Bhí Teachta eile ag smaoineamh faoi chúrsaí tithíochta agus cúrsaí uisce sa Ghaeltacht. Tá brón orm, níl an t-eolas chomh láidir agam is atá aige. Bhí sé ag caint faoin mBreatain Bheag agus an chaoi a bhfuil an Rialtas sa Bhreatain Bheag ag déanamh an méid is mó don Ghaeltacht gur féidir faoi ráta cánach for short-term lettings and for initiatives. Is brionglóid agam dá mbeadh árasáin Gaeltachta i mBaile Átha Cliath thuaidh - a new apartment build in north Dublin that was a designated Gaeltacht. Tá cairde agam tar éis Gaeilge a dhéanamh dá saoil ar fad, agus anois tá siad i ngach áit. Dá mbeadh árasáin Gaeltachta i mBaile Átha Cliath, bheadh sé iontach don Ghaeilge. Ní bheidh daoine sa Ghaeltacht sásta go ndeirim seo, ach tá an méid i mó daoine le Gaeilge i mBaile Átha Cliath faoi láthair. B’fhéidir nach bhfuil an leibhéal Gaeilge atá acu i gcomparáid leis an leibhéal atá ag daoine ón nGaeltacht, ach bogann daoine ón nGaeltacht go Baile Átha Cliath an t-am ar fad. Níl saol na Gaeilge ann dóibh go minic. Níl an saol oíche ná an community ann. Tá go leor perfect examples that we can copy. An Bille a bhfuil Pádraig ag obair air, is rud beag is é sin gur féidir linn a dhéanamh mar Rialtas with a big outcome. Sa programme for Government a cuireadh le chéile nuair a bhí mé ag dul isteach, bhí mé an-sásta le CEFR. Tá sé sa chlár, ach nílimid á dhéanamh. Bheadh sé i bhfad níos fearr má tá dalta ag teacht ó naíonra go Gaelscoil agus Gaelcholáiste agus go mbeadh grád ann, B2 nó B3, like the European common network. As the Minister of State can see and has heard from everyone who spoke here today, tá an grá agus an paisean ann. Tír gan teanga, tír gan anam.

Sentiment score: 0.04